13.11. 2001

Meistaranám í tungutækni hefst næsta haust við HÍ

Sumarið 2001 gerði menntamálaráðuneytið samning við Háskóla Íslands um þjónustu á sviði tungutækni. Þar skuldbatt skólinn sig m.a. til að:

a) Koma á fót 60 eininga rannsóknatengdu meistaranámi í tungutækni sem hefjist eigi síðar en haustið 2002. Lögð verði áhersla á þverfaglegt eðli þess, m.a. með því að nýta eftir föngum námskeið sem þegar eru kennd í heimspekideild, verkfræðideild og öðrum deildum. Námið verði skipulagt þannig að það henti bæði nemendum með málfræðilega undirstöðu og nemendum með undirstöðu í tölvunarfræði. Skilgreindar verði mismunandi námsleiðir í samræmi við grunnnám nemenda og skipulögð ný námskeið á meistarastigi í tungutækni eftir því sem þörf krefur.

b) Vinna að samstarfi um tungutækninám við háskóla í Evrópu og Bandaríkjunum með það í huga að gera samstarfssamning við háskóla sem hafa mikla reynslu á þessu sviði. Slíkur samningur skal m.a. vera um kennaraskipti, nemendaskipti og ráðgjöf við uppbyggingu náms og rannsókna.

Íslenskuskor hefur verið falið að framfylgja ákvæðum þessa samnings af hálfu Háskólans. Eiríkur Rögnvaldsson prófessor hefur tekið að sér að stjórna undirbúningi námsins. Hann hefur unnið að því undanfarna mánuði að kynna sér nám í tungutækni á Norðurlöndum og afla sambanda við fólk og háskóladeildir á þessu sviði þar. Því starfi verður haldið áfram á næstunni, um leið og unnið verður að nánari útfærslu námsins við Háskóla Íslands.

Námið hefst haustið 2002. Skipulag þess er í mótun, en megindrættirnir liggja þó fyrir. Gert er ráð fyrir að nemendur taki 45 einingar í námskeiðum og 15 eininga rannsóknarverkefni. Nemendur með B.A.-próf úr íslensku og málvísindum munu þurfa að taka 10-15 einingar í undirstöðunámskeiðum í tölvunarfræði, og nemendur með B.S.-próf í tölvunarfræði og skyldum greinum þurfa að taka svipaðan einingafjölda undirstöðunámskeiðum í málfræði. Þessi námskeið verða metin sem hluti meistaranámsins. Nemendur með undirstöðu af öðrum sviðum geta þurft að taka bæði málfræðileg og tölvunarfræðileg grunnnámskeið, sem þá verða ekki öll metin sem hluti meistaranáms.

Til viðbótar verða ný námskeið á sviði tungutækni, u.þ.b. 30 einingar. Meðal þess sem búast má við að tekið verði fyrir í námskeiðunum er málgreining (natural language processing), talgreining (speech technology), gagnamálfræði (corpus linguistics), vélrænar þýðingar (machine translation), tölvustudd orðabókagerð (computer-assisted lexicography), tölfræðileg málgreining (statistical NLP) o.fl. Að auki geta nemendur valið námskeið sem þegar eru kennd í ýmsum greinum Háskólans, s.s. íslenskri málfræði, sálfræði, tölvunarfræði, rafmagns- og tölvuverkfræði, o.fl.

Auk þessa er líklegt að nemendur geti tekið einstök námskeið eða heil misseri við erlenda háskóla, jafnvel í fjarnámi. Þar má einkum benda á sænska rannsóknarháskólann í tungutækni, Sveriges nationella forskarskola i språkteknologi. Líkur eru á að hægt verði að semja um aðgang íslenskra stúdenta að námskeiðum þar. Það er þó ekki formlega frágengið enn.

Stefnt er að því að rannsóknarverkefni nemenda verði unnin í samvinnu við fyrirtæki eða stofnanir sem vinna að tungutækniverkefnum. Skipulagning þessa þáttar námsins er þó skammt á veg komin, enda ekki gert ráð fyrir að fyrstu nemendurnir hefji vinnu að lokaverkefnum fyrr en haustið 2003.

Umsóknir um meistaranám í tungutækni skulu berast til Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands fyrir 15. mars (15. september ef ætlunin er að hefja nám á vormisseri). Umsóknareyðublöð er hægt að nálgast hér. Eiríkur Rögnvaldsson prófessor veitir frekari upplýsingar um námið (s. 525-4403), en nánari lýsing þess með upplýsingum um námskeið, kennara o.fl. verður tiltæk á vefsíðum íslenskuskorar í ársbyrjun 2002.